ورود به دوران یائسگی برای بسیاری از خانم ها با پرسش ها و نگرانی های مختلفی همراه است. یکی از مهم ترین این نگرانی ها، کاهش تراکم استخوان و افزایش احتمال شکستگی است. با کاهش هورمون استروژن، روند تحلیل استخوان می تواند سریع تر شود؛ اما این موضوع به معنای آن نیست که همه زنان پس از یائسگی حتما به پوکی استخوان مبتلا می شوند.

با آگاهی، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی منظم، اصلاح عوامل خطر و انجام سنجش تراکم استخوان در زمان مناسب، می توان خطر پوکی استخوان و شکستگی را تا حد زیادی کاهش داد. در این مقاله، درباره سنجش تراکم استخوان(BMD)، آزمایش دگزا، تفسیر T-score و Z-score، عوامل خطر و روش های پیشگیری و درمان پوکی استخوان در یائسگی صحبت می کنیم.

چرا یائسگی می تواند تراکم استخوان را کاهش دهد؟

استخوان بافتی زنده است و در تمام طول زندگی دائما در حال بازسازی است. در این فرایند، بخشی از سلول ها استخوان قدیمی را تجزیه می کنند و گروه دیگری از سلول ها استخوان جدید می سازند. در سال های جوانی، بین این دو فرایند تعادل نسبی وجود دارد.

هورمون استروژن یکی از عوامل مهم در حفظ این تعادل است. این هورمون به کاهش فعالیت سلول های تخریب کننده استخوان کمک می کند و در حفظ توده استخوانی نقش دارد. با نزدیک شدن به یائسگی و کاهش سطح استروژن، سرعت تحلیل استخوان ممکن است افزایش پیدا کند.

کاهش تراکم استخوان در همه افراد با شدت یکسان اتفاق نمی افتد. سن، ژنتیک، وزن بدن، میزان فعالیت بدنی، تغذیه، مصرف سیگار، بیماری های زمینه ای و برخی داروها می توانند بر شدت این روند اثر بگذارند. بیشترین کاهش تراکم استخوان معمولا در سال های ابتدایی پس از یائسگی رخ می دهد، اما مقدار دقیق آن در هر فرد متفاوت است.

بنابراین، یائسگی به تنهایی به معنای ابتلا به پوکی استخوان نیست. با این حال، این دوره زمان مناسبی است تا وضعیت استخوان ها، عوامل خطر و سبک زندگی با دقت بیشتری بررسی شوند.

سنجش تراکم استخوان یا تست دگزا چیست؟

سنجش تراکم استخوان که با نام DEXA یا DXA نیز شناخته می شود، روشی غیرتهاجمی برای اندازه گیری تراکم مواد معدنی استخوان است. این آزمایش معمولا در ناحیه ستون فقرات کمری و لگن انجام می شود؛ زیرا این قسمت ها از محل های مهم شکستگی ناشی از پوکی استخوان هستند.

در زمان انجام آزمایش، روی تخت دستگاه دراز می کشید و بازوی متحرک دستگاه از روی بدن عبور می کند. این بازو بدون تماس مستقیم با بدن، مقدار کمی اشعه ایکس به ناحیه مورد بررسی می تاباند و میزان جذب اشعه را اندازه گیری می کند.

آزمایش دگزا معمولا بدون درد است و حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول می کشد. در این روش نیازی به تزریق، بیهوشی یا بستری شدن وجود ندارد. بیمار معمولا بلافاصله پس از انجام آزمایش می تواند به فعالیت های روزمره خود برگردد.

برای انجام آزمون چکاپ سلامت پنهان بدن کلیک کنید

تفاوت تست دگزا با رادیوگرافی معمولی

رادیوگرافی ساده بیشتر برای بررسی شکل استخوان، شکستگی و برخی تغییرات ساختاری استفاده می شود. این تصاویر برای تشخیص دقیق کاهش تراکم استخوان کافی نیستند و ممکن است پوکی استخوان را تا زمانی که قابل توجه شده باشد نشان ندهند.

در مقابل، دگزا برای اندازه گیری کمی تراکم استخوان طراحی شده است. این آزمایش می تواند کاهش تراکم استخوان را زودتر شناسایی کند و به پزشک در برآورد خطر شکستگی و انتخاب روش درمان کمک کند.

آیا اشعه تست تراکم استخوان خطرناک است؟

میزان اشعه در آزمایش دگزا بسیار کم است و در اغلب افراد خطری ایجاد نمی کند. با این حال، مانند هر آزمایش مبتنی بر اشعه، بهتر است انجام آن بر اساس نیاز پزشکی باشد.

اگر احتمال بارداری وجود دارد، پیش از انجام آزمایش موضوع را به مسئول مرکز تصویربرداری اطلاع دهید. همچنین اگر اخیرا آزمایش هایی با ماده حاجب، تصویربرداری هسته ای یا آزمایش های خاص گوارشی انجام داده اید، ممکن است لازم باشد انجام دگزا چند روز به تعویق بیفتد. زمان دقیق را مرکز تصویربرداری مشخص می کند.

برای انجام تست دگزا چه آمادگی هایی لازم است؟

برای آزمایش دگزا معمولا نیازی به ناشتا بودن نیست و می توانید طبق برنامه معمول غذا بخورید. با این حال، رعایت چند نکته می تواند از ایجاد اختلال در نتیجه آزمایش جلوگیری کند:

• معمولا توصیه می شود از مصرف مکمل کلسیم در ۲۴ ساعت پیش از آزمایش خودداری کنید، مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد.
• لباس راحت بپوشید و تا حد امکان لباسی انتخاب کنید که دکمه فلزی، زیپ، سگک یا تزئینات فلزی نداشته باشد.
• در صورت داشتن پروتز فلزی یا هر وسیله فلزی در بدن، موضوع را به مرکز تصویربرداری اطلاع دهید.
• اگر اخیرا تصویربرداری با ماده حاجب یا آزمایش پزشکی خاصی انجام داده اید، آن را به مسئول مرکز بگویید.
• داروهای معمول خود را بدون هماهنگی پزشک قطع نکنید.

بهترین زمان انجام سنجش تراکم استخوان(BMD) چه زمانی است؟

برای همه زنان، انجام تست تراکم استخوان بلافاصله پس از قطع قاعدگی ضروری نیست. بسیاری از راهنماهای پزشکی، غربالگری روتین زنان را از ۶۵ سالگی توصیه می کنند؛ اما اگر فرد عوامل خطر داشته باشد، پزشک ممکن است آزمایش را در سن پایین تر درخواست کند.

در زنان یائسه، زمان انجام آزمایش بر اساس شرایط فردی تعیین می شود. عواملی مانند شکستگی قبلی، وزن پایین، مصرف طولانی مدت کورتون، سابقه خانوادگی شکستگی لگن، بیماری های خاص و یائسگی زودرس می توانند باعث شوند پزشک انجام دگزا را زودتر توصیه کند.

بنابراین، سن به تنهایی معیار کافی نیست. تصمیم نهایی باید بر اساس سابقه پزشکی، عوامل خطر و ارزیابی پزشک گرفته شود.

چه کسانی ممکن است به انجام زودتر تست دگزا نیاز داشته باشند؟

در شرایط زیر، بهتر است درباره انجام زودهنگام سنجش تراکم استخوان با پزشک مشورت کنید:

• یائسگی زودرس یا توقف قاعدگی در سن پایین
• سابقه شکستگی ناشی از ضربه خفیف یا زمین خوردن ساده
• سابقه شکستگی لگن در مادر یا پدر
• وزن بسیار پایین یا کاهش وزن قابل توجه
• مصرف طولانی مدت داروهای کورتونی مانند پردنیزولون
• ابتلا به روماتیسم مفصلی یا بیماری های التهابی مزمن
• پرکاری تیروئید یا پرکاری غدد پاراتیروئید
• بیماری های گوارشی همراه با سوء جذب
• بیماری مزمن کلیه یا کبد
• مصرف سیگار
• مصرف زیاد الکل
• کم تحرکی طولانی مدت
• سابقه درمان های خاص سرطان یا داروهایی که بر استخوان اثر می گذارند

علائمی که نباید نادیده گرفته شوند

پوکی استخوان در بسیاری از افراد تا زمان ایجاد شکستگی علامت مشخصی ندارد. به همین دلیل، آن را بیماری خاموش می نامند. با این حال، بعضی نشانه ها می توانند نیاز به بررسی بیشتر را مطرح کنند.

کاهش محسوس قد، ایجاد قوز در قسمت بالای کمر، درد مداوم یا جدید در ناحیه کمر و شکستگی پس از یک ضربه خفیف از جمله علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند. کاهش قد ممکن است به دلیل فشردگی مهره ها ایجاد شود و همیشه نباید آن را فقط به افزایش سن نسبت داد.

مهم ترین عوامل خطر پوکی استخوان

پوکی استخوان معمولا نتیجه یک عامل واحد نیست و ترکیبی از ژنتیک، تغییرات هورمونی، بیماری ها و سبک زندگی در ایجاد آن نقش دارند.

چگونه جواب آزمایش تراکم استخوان را تفسیر کنیم؟

در گزارش دگزا معمولا شاخص هایی مانند BMD، T-score و Z-score دیده می شوند. تفسیر دقیق نتیجه باید با توجه به سن، جنس، وضعیت یائسگی، محل اندازه گیری و سابقه شکستگی انجام شود.

BMD چیست؟

BMD مخفف Bone Mineral Density و به معنای تراکم مواد معدنی استخوان است. این شاخص معمولا به صورت گرم بر سانتی متر مربع گزارش می شود. BMD مقدار واقعی اندازه گیری شده توسط دستگاه است، اما برای تشخیص و دسته بندی تراکم استخوان، معمولا T-score نیز مورد توجه قرار می گیرد.

T-score چیست؟

T-score تراکم استخوان فرد را با میانگین تراکم استخوان زنان جوان سالم در سنین اوج توده استخوانی مقایسه می کند. هرچه این عدد پایین تر و منفی تر باشد، تراکم استخوان کمتر است.

طبقه بندی رایج T-score به شکل زیر است:

این اعداد باید در کنار سایر عوامل خطر تفسیر شوند. برای مثال، فردی با T-score بالاتر از ۲.۵- اما با سابقه شکستگی ناشی از ضربه خفیف، همچنان ممکن است در معرض خطر بالای شکستگی قرار داشته باشد.

Z-score چیست؟

Z-score تراکم استخوان فرد را با افراد هم سن، هم جنس و در برخی موارد با شرایط جمعیتی مشابه مقایسه می کند. این شاخص در زنان پیش از یائسگی و افراد جوان اهمیت بیشتری دارد.

Z-score کمتر از ۲- ممکن است نشان دهد که تراکم استخوان فرد پایین تر از حد انتظار برای سن او است. در چنین شرایطی، پزشک ممکن است علل ثانویه مانند اختلالات هورمونی، بیماری های زمینه ای یا مصرف داروها را بررسی کند.

استئوپنی با پوکی استخوان چه تفاوتی دارد؟

استئوپنی به معنای کاهش تراکم استخوان است، اما شدت آن هنوز به محدوده پوکی استخوان نرسیده است. استئوپنی را نباید کم اهمیت دانست؛ زیرا در بعضی افراد می تواند به مرور پیشرفت کند و خطر شکستگی را افزایش دهد.

البته هر فرد مبتلا به استئوپنی حتما به پوکی استخوان مبتلا نمی شود. اصلاح تغذیه، افزایش فعالیت بدنی، ترک سیگار، پیشگیری از زمین خوردن و درمان بیماری های زمینه ای می تواند به حفظ تراکم استخوان کمک کند. در بعضی افراد نیز بر اساس میزان خطر شکستگی، پزشک درمان دارویی را توصیه می کند.

اشتباهات رایج در پیشگیری از پوکی استخوان

مصرف خودسرانه کلسیم

کلسیم برای استخوان ضروری است، اما مصرف خودسرانه مکمل کلسیم برای همه افراد لازم نیست. مقدار مورد نیاز باید تا حد امکان از رژیم غذایی تامین شود و در صورت ناکافی بودن دریافت غذایی یا وجود عوامل خطر، پزشک درباره مکمل تصمیم بگیرد.

مصرف بیش از حد مکمل ها می تواند عوارضی مانند یبوست یا افزایش خطر سنگ کلیه در افراد مستعد ایجاد کند. همچنین مکمل کلسیم نباید بدون توجه به وضعیت ویتامین D، عملکرد کلیه و داروهای مصرفی استفاده شود.

تصور اینکه کلسیم و ویتامین K2 برای همه افراد ضروری هستند

ویتامین D برای جذب کلسیم و سلامت استخوان اهمیت دارد، اما مقدار مورد نیاز آن باید بر اساس شرایط فردی و در صورت لزوم آزمایش خون تعیین شود. درباره مصرف ویتامین K2 نیز نباید ادعا کرد که همه زنان یائسه به صورت روتین به آن نیاز دارند یا این ویتامین از رسوب کلسیم در عروق جلوگیری می کند.

مصرف هر نوع مکمل، به ویژه در افراد مبتلا به بیماری های کلیوی، قلبی یا کسانی که داروهای رقیق کننده خون مصرف می کنند، باید با نظر پزشک انجام شود.

کنار گذاشتن ورزش به دلیل درد مفاصل

درد مفاصل همیشه به معنای ممنوع بودن فعالیت بدنی نیست. در بسیاری از افراد، برنامه ورزشی مناسب می تواند قدرت عضلات، تعادل و سلامت استخوان ها را بهتر کند. البته نوع ورزش باید با توجه به سن، وضعیت مفاصل، سابقه شکستگی و توانایی بدنی انتخاب شود.

در صورت درد شدید، سرگیجه، ضعف قابل توجه یا سابقه شکستگی، بهتر است برنامه ورزشی زیر نظر پزشک یا فیزیوتراپیست تنظیم شود.

مصرف بیش از حد نمک و کافئین

مصرف زیاد نمک می تواند دفع کلسیم از طریق ادرار را افزایش دهد و به طور کلی برای سلامت بدن مناسب نیست. مصرف متعادل قهوه و چای معمولا برای بیشتر افراد مشکل جدی ایجاد نمی کند، اما دریافت بسیار زیاد کافئین، به ویژه در شرایطی که مصرف کلسیم پایین است، می تواند برای سلامت استخوان مناسب نباشد.

محدود کردن غذاهای شور، فست فودها، نوشیدنی های شیرین و خوراکی های کم ارزش غذایی، بخش مهمی از الگوی تغذیه سالم در دوران یائسگی است.

راهکارهای تغذیه ای برای حفظ سلامت استخوان

دریافت کافی کلسیم از غذا

منابع غذایی کلسیم شامل لبنیات، ماست، پنیر، شیر، ماهی های کنسروی دارای استخوان نرم مانند ساردین، برخی سبزیجات سبز و محصولات غذایی غنی شده با کلسیم هستند.

اگر به لاکتوز حساسیت دارید یا لبنیات مصرف نمی کنید، می توانید با کمک متخصص تغذیه از منابع جایگزین استفاده کنید. میزان مناسب کلسیم برای هر فرد به سن، رژیم غذایی، وضعیت کلیه و شرایط پزشکی بستگی دارد.

توجه به ویتامین D

ویتامین D به جذب کلسیم و عملکرد مناسب عضلات کمک می کند. نور خورشید، برخی مواد غذایی و مکمل ها می توانند منابع ویتامین D باشند. با این حال، مقدار مکمل باید بر اساس وضعیت فردی و گاهی نتیجه آزمایش خون تعیین شود.

مصرف دوزهای بسیار بالا بدون تجویز پزشک می تواند باعث افزایش کلسیم خون و آسیب کلیوی شود.

استفاده از الگوی غذایی متعادل

میوه ها، سبزیجات، حبوبات، مغزها، غلات کامل، ماهی، تخم مرغ و منابع پروتئینی کم چرب می توانند بخشی از یک رژیم مناسب برای دوران یائسگی باشند. آلو خشک و برخی میوه های خشک ممکن است در یک رژیم متعادل مفید باشند، اما نباید آن ها را درمان قطعی یا جایگزین دارو معرفی کرد.

دریافت پروتئین کافی نیز برای حفظ عضلات اهمیت دارد. عضلات قوی تر به حفظ تعادل و کاهش خطر زمین خوردن کمک می کنند.

چه ورزش هایی برای استخوان ها مناسب هستند؟

ورزش های تحمل وزن و تمرین های مقاومتی از مهم ترین فعالیت ها برای حفظ سلامت استخوان و عضله هستند. پیاده روی سریع، بالا رفتن از پله ها، رقص، تمرین با وزنه های سبک و تمرین با کش های مقاومتی می توانند در برنامه ورزشی قرار بگیرند.

تمرین های تعادلی مانند تای چی و برخی حرکات اصلاحی نیز به کاهش خطر زمین خوردن کمک می کنند. شنا و دوچرخه سواری برای قلب و عضلات مفید هستند، اما چون فشار وزن بدن بر استخوان ها در آن ها کمتر است، نباید تنها فعالیت فرد برای حفظ تراکم استخوان باشند.

اگر پوکی استخوان شدید، شکستگی مهره یا درد قابل توجه دارید، از انجام حرکات پرشی و بلند کردن وزنه های سنگین بدون ارزیابی تخصصی خودداری کنید.

چه زمانی درمان دارویی لازم می شود؟

درمان دارویی فقط بر اساس یک عدد در برگه دگزا تعیین نمی شود. پزشک معمولا T-score، سن، سابقه شکستگی، احتمال شکستگی در سال های آینده، بیماری های زمینه ای و داروهای مصرفی را در کنار هم بررسی می کند.

در برخی افراد مبتلا به پوکی استخوان، سابقه شکستگی ناشی از ضربه خفیف یا خطر بالای شکستگی، درمان دارویی توصیه می شود. در موارد استئوپنی نیز ممکن است بر اساس مجموع عوامل خطر، دارو ضرورت پیدا کند.

هورمون درمانی در دوران یائسگی

هورمون درمانی می تواند به کاهش علائم یائسگی و حفظ تراکم استخوان کمک کند، اما برای همه زنان مناسب نیست. سابقه برخی سرطان ها، لخته خون، بیماری های قلبی، بیماری کبدی و عوامل خطر دیگر ممکن است استفاده از آن را محدود کند.

هورمون درمانی نباید فقط با هدف پیشگیری از پوکی استخوان و بدون بررسی کامل شرایط فرد شروع شود. تصمیم گیری درباره نوع، مقدار و مدت درمان باید با نظر پزشک انجام شود.

داروهای بیس فسفونات

داروهایی مانند آلندرونیت و برخی داروهای هم گروه، فعالیت سلول های تخریب کننده استخوان را کاهش می دهند. این داروها در صورت تجویز صحیح می توانند خطر شکستگی را کم کنند.

نحوه مصرف به نوع دارو بستگی دارد. آلندرونیت خوراکی معمولا باید صبح، با معده خالی و همراه یک لیوان پر از آب مصرف شود و فرد پس از مصرف برای مدتی دراز نکشد. دستور دقیق ممکن است بر اساس دارو متفاوت باشد؛ بنابراین باید بروشور دارو و توصیه پزشک رعایت شود.

سایر درمان های پزشکی

بر اساس شرایط بیمار، پزشک ممکن است از داروهای دیگری مانند دنوزوماب، داروهای استخوان ساز یا درمان های انتخابی دیگر استفاده کند. انتخاب دارو به شدت پوکی استخوان، سابقه شکستگی، عملکرد کلیه، بیماری های زمینه ای و احتمال عوارض بستگی دارد.

تست تراکم استخوان هر چند وقت یک بار باید تکرار شود؟

فاصله تکرار دگزا برای همه افراد یکسان نیست. این فاصله به نتیجه آزمایش قبلی، سن، سرعت تغییر تراکم استخوان، نوع درمان و عوامل خطر بستگی دارد.

تکرار زودهنگام آزمایش در برخی افراد اطلاعات بیشتری ایجاد نمی کند؛ زیرا تغییرات تراکم استخوان در مدت کوتاه ممکن است کمتر از خطای اندازه گیری دستگاه باشد. از طرف دیگر، در افرادی که درمان دارویی دریافت می کنند یا خطر شکستگی بالایی دارند، پزشک ممکن است بررسی زودتر را لازم بداند.

بهتر است آزمایش های بعدی، در صورت امکان، با همان دستگاه یا در مرکزی انجام شوند که کیفیت اندازه گیری و مقایسه نتایج آن قابل اعتماد باشد.

آیا پوکی استخوان در یائسگی قابل درمان است؟

پوکی استخوان معمولا یک بیماری مزمن است، اما قابل کنترل است. هدف درمان، جلوگیری از کاهش بیشتر تراکم استخوان، کاهش خطر شکستگی و در برخی افراد افزایش تراکم استخوان است.

تغذیه مناسب، فعالیت بدنی، دریافت کافی کلسیم و ویتامین D، اصلاح عوامل خطر، پیشگیری از زمین خوردن و مصرف منظم دارو در صورت تجویز، همگی در کنترل بیماری نقش دارند. هیچ روش واحدی برای همه افراد مناسب نیست و درمان باید بر اساس میزان خطر شکستگی تنظیم شود.

چگونه از زمین خوردن و شکستگی پیشگیری کنیم؟

پیشگیری از شکستگی فقط به افزایش تراکم استخوان محدود نمی شود. حفظ تعادل و کاهش احتمال زمین خوردن نیز اهمیت زیادی دارد.

برای کاهش خطر سقوط می توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

• کف خانه را از وسایل اضافی و سیم های رها شده خالی کنید.
• در حمام از کفپوش ضد لغزش و دستگیره مناسب استفاده کنید.
• نور راهروها، پله ها و سرویس بهداشتی را کافی نگه دارید.
• از کفش مناسب و دارای کفی غیرلغزنده استفاده کنید.
• بینایی خود را به صورت منظم بررسی کنید.
• در صورت مصرف داروهایی که باعث سرگیجه یا خواب آلودگی می شوند، با پزشک مشورت کنید.
• تمرین های تقویت عضلات و تعادل را در برنامه هفتگی قرار دهید.

پرسش های متداول درباره سنجش تراکم استخوان(BMD)

در این بخش به متداول ترین سوالات شما عزیزان می پردازیم؛

آیا هر زن یائسه باید فورا تست تراکم استخوان انجام دهد؟

خیر. زمان انجام آزمایش به سن و عوامل خطر بستگی دارد. زنان دارای سابقه شکستگی، یائسگی زودرس، وزن پایین، مصرف طولانی مدت کورتون یا بیماری های زمینه ای ممکن است به آزمایش زودتر نیاز داشته باشند.

آیا تست دگزا درد دارد؟

خیر. این آزمایش بدون تزریق و معمولا بدون درد انجام می شود و بیشتر افراد پس از پایان آن می توانند به فعالیت عادی خود ادامه دهند.

آیا استئوپنی حتما به پوکی استخوان تبدیل می شود؟

خیر. استئوپنی در همه افراد پیشرفت نمی کند. اصلاح سبک زندگی و درمان عوامل خطر می تواند به حفظ تراکم استخوان کمک کند. با این حال، بعضی افراد به دلیل خطر بالای شکستگی ممکن است به درمان دارویی نیاز داشته باشند.

آیا مصرف کلسیم به تنهایی از پوکی استخوان جلوگیری می کند؟

خیر. سلامت استخوان به مجموعه ای از عوامل مانند پروتئین کافی، ویتامین D، فعالیت بدنی، هورمون ها، وضعیت کلیه و بیماری های زمینه ای وابسته است. مکمل کلسیم باید در صورت نیاز و با مقدار مناسب مصرف شود.

آیا پیاده روی برای افزایش تراکم استخوان کافی است؟

پیاده روی فعالیت مفیدی است، اما بهتر است در کنار تمرین های مقاومتی، تمرین های تعادلی و فعالیت های مناسب دیگر انجام شود. برنامه ورزشی باید با توجه به وضعیت استخوان ها و مفاصل تنظیم شود.

آیا شنا برای پوکی استخوان مفید است؟

شنا برای قلب، عضلات و انعطاف پذیری بدن مفید است، اما به دلیل کاهش تحمل وزن در آب، اثر آن بر افزایش تراکم استخوان محدودتر از پیاده روی و تمرین های مقاومتی است.

آیا می توان جواب دگزا را بدون مراجعه به پزشک تفسیر کرد؟

جدول T-score می تواند یک برداشت اولیه از نتیجه به شما بدهد، اما تصمیم درمانی فقط بر اساس این عدد گرفته نمی شود. محل اندازه گیری، سن، سابقه شکستگی، داروها و بیماری های زمینه ای نیز باید بررسی شوند.

جمع بندی

یائسگی می تواند روند کاهش تراکم استخوان را سریع تر کند، اما پوکی استخوان نتیجه قطعی این دوران نیست. تشخیص به موقع، ارزیابی عوامل خطر، تغذیه متعادل، تمرین های تحمل وزن و مقاومتی، دریافت مناسب ویتامین D و کلسیم و پیشگیری از زمین خوردن، نقش مهمی در حفظ سلامت استخوان ها دارند.

تست دگزا روشی ساده و کم خطر برای بررسی تراکم استخوان است، اما زمان انجام و فاصله تکرار آن باید بر اساس شرایط هر فرد تعیین شود. همچنین تفسیر T-score و Z-score باید در کنار وضعیت بالینی انجام گیرد.

اگر نتیجه آزمایش نشان دهنده استئوپنی یا پوکی استخوان باشد، جای نگرانی و تصمیم گیری خودسرانه وجود ندارد. پزشک می تواند با بررسی خطر شکستگی و شرایط عمومی بدن، مناسب ترین برنامه پیشگیری یا درمان را پیشنهاد دهد.